
Abecedario Chabacano
EL REGLA GENERAL DEL ORTOGRAFíA
Escribi todos los palabras de origen Español, Méxicana, Europea, y Carribeano asegún la ortografía Española y escribi los palabras de origen nativa Filipina asegún la ortografía local con observación al (with observation to) maga regla del ortografía Española
EL ABECEDARIO
Aa, Bb, Cc, Chch, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Llll, Mm, Nn, Ññ, Oo, Pp, Qq, Rr, Ss, Tt, Uu, Vv, Ww, Xx, Yy, Zz
NOMBRE DEL MAGA LETRA
A - a
B - be
C - ce
CH - che
D - de
E - e
F - efe
G - ge
H - hache
I - i
J - jota
K - ka
L - ele
LL - elle
M - eme
N - ene
Ñ - eñe
O - o
P - pe
Q - cu
R - ere
S - ese
T - te
U - u
V - uve
W - doble u
X - equis
Y - Ye
Z - Zeta
MAGA SIGNO DE PUNTUACIóN
(Punctuation Marks)
.,;:”‘¿?¡!
Sabe kita tiene lang veintinueve letras el Alfabeto Chavacano….Todo del estos maga letra sonido aproximado como en Inglés exceptuando:
1.) Maga Vocal(Vowels)
a aproximado sonido como “a” de “car”
(jendeh como “a” de Anne o apple)
e aproximado sonido como “ea” de “head”
i aproximado sonido como “i” de “machine”
(jendeh como “i” de “pie”)
u aproximado sonido como”u” de “full”
o aproximado sonido como “o” de “lord”
(jendeh como “o” de “on”)
2.) Maga Consonante (Consonants)
Hh (Hache) ==> este letra siempre es silecioso (silent) masquen donde pa se esta en un palabra (Ejemplos: ahora /aora/; habla /abla/).
Jj (Jota) ==> sonido como “h” de “house”.
Gg (Ge) ==> Cuando este letra seguido por (followed by) el sonido /a/, /o/, o /ua/, /ui/, /ue/, /üi/, /üe/ sonido como “g” de “girl” pero cuando este letra seguido por /e/ o /i/, sonido se como “h” de “house”. (Ejemplos: guardia /gwar-dya/; gata /ga-ta/; general /he-ne-ral/; corregimiento /kor-re-hi-myen-to/)
Cc (Ce) ==> Cuando este letra seguido por (followed by) el sonido /a/, /o/, o /u/ sonido como “c” de “cat” pero cuando este letra seguido por /e/ o /i/, sonido se como “s” de “silk”. (Ejemplos: caballo /ka-ba-lyo/; cierto /syer-to/; cerca /ser-ka/; come /ko-me/
Zz (Zeta) ==> sonido como “s” de “silk” y NUNCA como “z” de “zebra”. (Ejemplos: Zumbido /sum-bi-do/; zona /so-na/)
Llll (Elle) ==> como “lli” de “million”
Ss (Ese) ==> como “s” de “silk”
Rr (ere) ==> como “r” de “very”
Ññ (Eñe)==> como “ni” de “companion”
Vv (Uve)==> como “b” de “baby” y NUNCA como “v” de “vine”
Pp (Pe)==> como “p” de “place” (no hay aspiración)
Tt (Te)==> como “t” de “study” (no hay aspiración)
3.) Otro maga letra y combinaciónes
Xx (equis) ==> aproximado como “h” de “house” pero tiene aspiración y NUNCA como “x” de “xylophone” (Ejemplo: México = Méjico). Pero cuando se letra encontrao al principio (beginning)del letra, sonido como “s” de “silent”. Pero tiene maga palabra donde Xx sonido como /ks/
Hu==> Cuando “hu” seguido por el vocal, sonido como “w” de “water”. (Ejemplos: huelga /wel-ga/; hueso /we-so/; huída /wí-da/
-sce y -sci sonido como “se” y “si”
cc sonido como /ks/ (Ejemplo: diccionario /diksyonaryo/
nn el sonido de ene fuerte
rr el sonido de ere fuerte
4.) Diptongos
Cuando /i/ y /u/, no hay marco acento (accent mark), hace siguiente (comes next) a un vocal, sonido se rápidamente(rapidly) para forma un diptongo.
ie ==> como “yes”
io ==> como “period”
ui ==> como “win”
ua ==> como “water”
ia ==> como “fiancé)
ue ==> como “when”
ai, ay ==> como “eye”
au ==> como “cow”
ey ==> como “they”
oi, oy ==> como “boy”
Cuando /a/, /e/, /o/ seguido por otro vocal,sonido se como un diptongo….(Ejemplos: Bilbao /bil-bao/; Europa /yu-ro-pa/; Beatriz /be-ya-tris/)
EL ACENTUACIóN
1.) Si el palabra termina con un vocal, el acentuación esta en próximo al último sílaba (next to the last syllable). (Ejemplo: terminado /ter-mi-NA-do/
2.) Si el palabra termina con otro maga consonante exceptuando “n” y “s”, el acentuación esta al último sílaba.
3.) Para los palabras de origen nativa Filipina, el acento puede encontra masquien donde….Pero en algunos casos (in some cases), el acento indicao por el letra -h al fin del palabra (ejemplo: jendeh, amoh)
En este manera, jendeh kita pone marco acento (accent mark)
¿Cuándo kita pone el marco acento?
1.) Cuando indica el maga sílaba acentuado (accented syllables) que un excepción del regla mentado encima (exception to the rule mentioned above)
Ejemplo: expressión, pájaro, limón
2.) Cuando /a/, /e/, /o/ se encontra antes o después del /i/ o /u/, un acento sobre /i/ o /u/ indica que el dos letras sonido separamente.
Ejemplo: día /di-ya/ mío /mi-yo/ maría /ma-ri-ya/
3.) El maga verbo de Chabacano desde Castellano,que termina con -a(mira, habla, etc…), -e (cree, lee, etc…), e i (mori, arrepenti, etc..)pone el acento al fin de sílaba (na el vocal /a/, /e/, e /i/)….Exceptuando del este regla el maga palabra que prestado irregularmente(borrowed iregularly) desde Castellano. (Ejemplos: tiene, puede, dale, quiere, etc….)
Ejemplo: nota (note) y notá (to note)
amenaza (threat) y amenazá (to threaten)
arde (blazing) y ardé (to blaze; to burn)
diferencia (difference) y diferenciá (to differentiate)
4.) Cuando distingui el maga palabra pero no afecta el pronunciación.
si (if) y sí (yes)
¿por qué? (why?) y porque (because)
¿qué?(what?) y que (pronombre relativo: who, which, that)
Estos maga palabra usao para interrogación. Menos el marco acento usao para el frase (sentence).
¿cuándo? cuando
¿dónde? donde
Mira este frase como un ejemplo:
A: ¿Cuándo hay llega ustedes?
B: Llega nosotros (kame) cuando no hay ya llove.
EL DIALEFA
¿Cosa el dialefa?
El dialefa o diéresis es un marca usao para indica el separación del diptongo. En Castellano (Español) usao este marca con el letra u lang (mira como este: ü)
Sabe kita cuando el letra u ponedo a medio del letra q (cu) o g (ge) y /e/ o /i/ silencioso se letra. Para indica se sonido (sound), pone kita el dialefa.
quiere /kye-re/
guisa /gi-sa/
quisame /ki-sa-me/
lingüística /ling-gwís-ti-ca/ jendeh linguística /lingistika/
nicaragüense /ni-ka-ra-gwen-se/ jendeh nicaraguense /nikaragense/
OTRO MAGA NOTA
1.) Nota quel practica (practice) de usa el marco acento, dialefa y el dos signo de puntuación que invertido (¿¡)jendeh bien común entre (among) maga moderno texto del Chabacano de Zamboanga. Pero en otro maga dialectos de Chabacano (ejemplo: Caviteño y Ternateño) usa sila.
2.) Jendeh puede substitui el letra “g” con el letra “j” (ejemplo: corregi jendeh puede correji). Porque asegún el regulación del Español, cuando el letra “j” seguido por /e/ o /i/, sonido se letra como “h” de “house” con aspiración fuerte. (corregi /korrehi/ jendeh como correji /korrekhhi/)
3.) En Chabacano de Zamboanga, jendeh kita normalmente (usually) pone marco acento para indica el acento en maga palabra de origen nativa Filipina. Pero en otro maga dialectos de Chabacano (ejemplo: Caviteño y Ternateño) pone sila.
4.) Mira el maga ortografía para “y” (and): Yo y usted; bonita e inteligente (antes “i” ==> e)
5.) Mira el maga ortografía para “o” (or): Yo o usted; bonita u orgulloso (antes “o” ==> u)
-EL FIN-